mormon.org Համաշխարհային
Մեր մարդիկ
Մեր արժեքները
Մեր հավատալիքները
Այցելեք մեզ
.

Ընտրելու ազատություն

Ազատ կամքն Աստծո ծրագրի մասն է

Պատկերացրեք, որ գնացել եք մի տեղ ճաշելու և պատվիրել եք աղցան, իսկ մատուցողն ասում է ձեզ, որ կարող եք աղցանի փոխարեն ապուր պատվիրել: Ինչպե՞ս կզգաք ձեզ: Ապուրի և աղցանի մեջ ընտրություն կատարելը բավականին անվնաս բան է, սակայն դա ներկայացնում է մարդու առանձնահատուկ բնույթը` մենք չենք սիրում, երբ մեզ ստիպում են ընտրություն կատարել, երբ ինքներս ունակ ենք մեր ընտրությունները կատարել: Մենք դիմակայում ենք հարկադրանքին: Անգամ երբ մեր առջև ծառանում են բարոյական բնույթի ավելի լուրջ որոշումներ, կարևոր է ինքնուրույն ընտրություն կատարելը: Աստված մեզ տվել է ազատ կամք և Նա միշտ կհարգի ընտրություն կատարելու մեր ազատությունը: Չնայած որ մենք «պատասխանատվություն» ենք կրում մեր ընտրությունների համար (Վարդապետություն և Ուխտեր 101.78), իսկ այդ ընտրությունների համար միշտ կլինեն լավ և վատ հետևանքներ, Աստված երբեք հավանություն չի տվել ուժի կիրառմանը: Իրականում, Աստված խթանում է ազատության ոգին, և Նա գիտի, որ մարդկային հոգուց պահանջվում է արդյունավետ ծառայելու և Իրեն հավատալու ազատւթյուն: Նա Ադամին և Եվային արգելեց ուտել արգելված պտուղը, միևնույն ժամանակ ասելով` «Դու կարող ես ընտրել քեզ համար» (Մովսես 3.17)

Կարևոր է, որ մեր ազատությանը հետամուտ լինելիս չոտնահարվի մյուսների ազատությունները: Անգամ երբ մեր կարծիքով մեր մտածելակերպը մեկ ուրիշի «բարիքին» է ծառայում, կարևոր է, որ ամեն ոք իր կարծիքն ու համոզմունքներն ունենալու իրավունք ունենա:

Դժվար ընտրություններ կատարելը

Լավ գծեր են հանդուրժողականությունն ու չդատապարտելը, որը բոլորին ինքնուրույն ընտրություն կատարելու իրավունք է վերապահում: Բայց ոչինչ չանելն ինքնին ընտրություն է և` ոչ լավ ընտրություն: Լավ բան չէ նաև թույլ տալ, որ մյուսները, հասարակությունը կամ քաղաքական կազմակերպությունները քո փոխարեն ընտրություն կատարեն: Օրինակ` ճիշտ է, շատ կինոնկարներ ամուսնությունից առաջ ինտիմ հարաբերությունները բացարձակ ընդունելի են ներկայացնում, բայց դա ամենևին էլ այդպես չէ: Մեր բնավորությունը կզարգանա և կհղկվի, երբ մենք բարոյական ճիշտ ընտրություններ կատարենք: Եվ չնայած գերակշռող իմաստությանը, աշխարհում իրոք ճիշտ և սխալ գոյություն ունի: Ճշմարտությունը հարաբերական չէ, իսկ մեղքը լոկ անկիրթ մարդու «դատողության արդյունք» չէ:

Ոչ շատ վաղուց, Հիսուս Քրիստոսի Վերջին Օրերի Սրբերի Եկեղեցու Առաջին Նախագահությունից Ջեյմս Ի. Ֆաուստը մի պատմություն է պատմել Երկրորդ Համաշխարհայինի տարիների իր զինվորական կյանքից: «Աննկուն զինվորների» ուսումնական խորհուրդն իր հետ հարցազրույց էր անցկացրել սպայական դպրոց ընդունվելիս: Նրանք հարցրել էին, հավատում է չէ՞, որ պատերազմի ժամանակ մարտական լարվածության պատճառով բարոյական կոդը չպետք է գործի: Նախագահ Ֆաուստը զգացել էր, որ նրանց հարցի ձևակերպումը ենթադրում էր, որ ինքը պետք է դրական պատասխաներ, և մտածել էր, որ կարող էր միավորներ վաստակել այդ միտքը հաստատելով: Սակայն վերջում նա պարզապես ասել էր. «Ես չեմ հավատում, որ բարոյականությունը երկու չափանիշ ունի»: Նա, ի վերջո, ընդունվել էր սպայական դպրոց, գուցե դժվար պահին ճիշտ ընտրություն կատարելու իր վճռականության համար:

Երիտասարդ ամուրի Մորմոններին հաճախ են հարցնում` «Ինչպե՞ս է, որ դուք երբևէ չեք քնել որևէ մեկի հետ: Դուք նման ցանկություն չե՞ք ունեցել»: Մի երիտասարդ աղջիկ ասում է, որ ցանկությունն ամենևին էլ կապ չունի: «Լոկ ցանկանալը ճիշտ ուղեցույց չէ բարոյական վարքի համար»: Փոքր երեխաներ ունեցող ծնողը կարող է քնել առավոտյան 6-ից հետո, թողնելով երեխաներին բացիթողի վիճակում կամ թողնել իր աշխատանքն ավելի զվարճալի զբաղմունքով տարվելով: Պատասխանատու ծնողն ամեն տեսակի զոհողությունների է գնում: Կարգապահություն է պահանջվում ճիշտ ընտրություն կատարելու համար: Ծիծաղելին այն է, որ որքան ավելի կարգապահ ենք և ավելի ճիշտ ընտրություններ ենք կատարում, այնքան ավելի ազտություն մենք ունենք: Մեղքը սահմանափակում է մեր ապագա ընտրությունները, թմրանյութերը, ոգելից խմիչքը, անհավատարմությունը դառնում են հակումներ, որոնցից շատ դժվար է ազատվելը: Հակումը դառնում է տեր, իսկ մենք` նրա գերիները: Ազատության չարաշահումը կաթվածահար վիճակ է առաջացնում:

Դիրքորոշում ունեցեք

Հին թվով պատմության գրքերը կարող են երբեմն պարզեցնել խնդիրները, որոնք տարիներ շարունակ մարդկանց մեջ բաժանումներ են առաջացրել: Մի մասը կարծես հեռատես մտածելակերպ ունեն և ճիշտ են, մինչդեռ մյուսները կարծես թե կարճատես «վատ» մարդիկ են: Ինչևէ, մտածելով մեր առջև ծառացած վիճաբանությունների մասին, ավելի արագ ենք տեսնում, թե որքան դժվար է այժմ ասել, թե ով է ճիշտ և ով` սխալ: Նման խնդրի հարցում դիրքորոշում արտահայտելը դժվար է, հատկապես եթե այն տարածված կարծիք չէ:

Մորմոնները խրախուսվում են պաշտպանել իրենց համոզմունքները, անկախ գերիշխող կարծիքից: Դա կարող է այնքան էլ հեշտ, ընդունված կամ հաճելի չլինել: Երբեմն ձեր կարծիքը պաշտպանելը նշանակում է ձեզ ենթարկել ծաղրի, զրպարտության կամ ֆիզիկական բռնության: Նման իրավիճակում, անհատը կարող է ապավինել Տիրոջը, որը կօգնի իրեն պահել իր համոզմունքները: Նա ակնկալում է մեզանից անել այն, ինչը մեր համոզմամբ ճիշտ է ցանկացած իրավիճակում, և Նա կօգնի մեզ այդ պահին ունենալ բարոյական քաջություն: Բավական չէ նայել մեկ ուրիշ կողմ կամ լռել: Հայացքը հեռացնելը երբեմն կարող է ինքնին մեղք լինել: Մենք գործում ենք ինչպես Հիսուսը գործեց, երբ պաշտպանում ենք մեր համոզմունքները խոսքով և գործով:

Քաղաքական չեզոքություն

Թեպետ մենք հավատում ենք բարոյական հարցերում մեր դիրքորոշումը արտահայտելուն, որպես Եկեղեցի մենք չեզոքություն ենք պահպանում քաղաքական կուսակցությունների հարցերում: Եկեղեցու ղեկավարները չեն թելադրում, թե որ թեկնածուի համար Մորմոնները պետք է քվեարկեն, անգամ եթե տվյալ թեկնածուն չի համաձայնվում Եկեղեցու հրապարակայնորեն արտահայտած դիրքորոշման հետ: Ոչ էլ քաղաքականություն է թելադրում ընտրված պաշտոնյաներին, ովքեր Մորմոններ են: Եկեղեցին կարող է իր տեսակետներն արտահայտել նրանց, ճիշտ ինչպես նա կաներ մյուս ընտրված պաշտոնյաների հարցում, սակայն այն ընդունում է, որ այդ տղամարդիկ և կանայք պետք է իրենց ընտրությունը կատարեն հիմնվելով իրենց առողջ դատողության վրա, և հաշվի առնելով իրենց ձայն տված ընտրազանգվածին: Մորմոնները հարում են այն քաղաքական կուսակցություններին, որոնք իրենց կարծիքով լավագույնս են ներկայացնում իրենց անհատական տեսակետները: