mormon.org Tibuok kalibutan

Pagkamaayong Lungsuranon

Pag-apil Diha sa Imong Komunidad

Ang among hugot nga pagtuo nag-aghat namo nga mahimong mahunahunaon nga mga lungsuranon sa among nasud, probinsya ug lungsod. Kon atong hunahunaon pag-ayo, mahinumdom kita nga kitang tanan mga anak sa Dios—literal nga mga igsoon. Pinaagi sa paghimo sa atong labing maayo aron mahimong maayong lungsuranon, gihimo nato ang kalibutan nga mas maanindot, malinawon ug makiangayon nga dapit alang sa atong kaugalingong mga pamilya ug sa atong isig ka tawo.

Sa unsang paagi kita makatabang sa atong kaugalingong komunidad? Unsa ang atong buhaton aron sa paghimo sa atong nasud nga mas maayo nga dapit? Ang pagkamaayong lungsuranon mahimo sama sa yanong pagpangita sa politikal nga mga isyu aron kita mahimong mga botante nga nakahibalo o pag-organisar og soccer league aron ang mga bata sa atong kasilinganan adunay kalingawan ug luwas nga buhaton human sa klase. O tingali gusto kitang mosulbad sa dakong problema nga giatubang sa atong siyudad o probinsya, sama sa pagpangita og mga paagi sa pagpakunhod sa kriminalidad o pagpalambo sa lokal nga librarya. Hinoon kita mopili sa pagpalambo sa kalibutan libut nato, kita makasalig nga “kon kamo anaa sa pag-alagad sa inyong mga isigkatawo kamo anaa lamang sa pag-alagad sa inyong Dios” (Mosiah 2:17).

Pag-unong sa Imong Nasud

Bisan human ang lokal nga mga gobyerno miabug kanila sa daghang mga panimuyo, ug ang federal nga gobyerno nagdumili sa pagpanalipod nila, ang unang Mormons gihangyo sa, ug mipadala og batalyon sa mga sundalo sa pagpakig-away alang sa ilang nasud sa Mexican American War. Ang ikadose nga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo sa Simbahan nag-ingon, “Kami nagtuo sa kamandoan ubos sa mga hari, presidente, mga magmamando, ug sa mga maghuhukom, sa pagsunod, pagtahud, ug sa paghupot sa balaod.” Debosyon sa atong hugot nga pagtuo wala magpasabut nga kita dili makahatag og debosyon sa atong nasud usab. Usa ka kanhi presidente sa Simbahan, si Gordon B. Hinckley, miingon nga ang usa ka maayo nga Mormon “obligado nga mahimong maayong lungsuranon sa iyang yutang natawhan o diin iyang gisagop nga iyang panimalay. Ang usa ka lungsuranon sa gingharian sa Dios kinahanglang magbarug nga labing maayo nga tawo sa Dios sa tibuok kalibutan.” Agig dugang sa pagsuporta sa mga lider sa gobyerno ug pag-apil sa mga sibikong mga kalihokan, ang pagkamaunungon nagpasabut usab nga kita maningkamot sa paghimo sa atong nasud nga usa ka mas maayong dapit. Ang atong hugot nga pagtuo sa Dios ug gugma alang sa atong isig ka tawo makadasig nato sa pagtabang sa pagsulbad sa pipila ka mga problema nga giatubang sa atong nasud.

Makahuluganong Pag-apil sa Imong Kaugalingong Nataran

Kadaghan nato gusto nga mahimong maayong mga lungsuranon, apan dili kanunay sayon nga makahibalo kon unsaon. Importante nga mahinumduman nga dili kinahanglan nga atong ihatag ang atong tanang panahon ug kusog sa pag-isip sa atong mga kaugalingon nga maayong mga lungsuranon. Pipila ka mga oras dinhi ug didto, diha sa atong kaugalingong nataran, makahimo og dako nga kalainan. Unsay mahitabo sa gamay nga lega kon walay mga ginikanan nga moboluntaryo nga motudlo? Unsa nga panaghigalaay ang mawala kon walay mo-organisar og mga salo-salo sa kasilinganan? Unsay mahitabo niadtong mga uyamot kon walay moboluntaryo sa pagtabang sa walay mga panimalay ug walay pagkaon? Ang maayong pagkalungsuranon magsugod sa panimalay, ug ang gagmay nga mga butang nga atong buhaton sa atong kaugalingong dalan nga mas monindot adunay dakong epekto kay sa atong mahunahuna. Kitang tanan aduna gayuy bililhong butang nga ikatampo, ato lang kining hunahunaon ug himoon.

Maayong mga Lungsuranon sa Kalibutan

Gawas sa pagkalungsuranon sa usa ka siyudad ug sa nasud, kitang tanan mga lungsuranon sa kalibutan. Gilalang sa Dios ang matahum nga kalibutan nga atong gipuy-an, ug kita adunay responsibilidad sa pagtahud niini. Makapakita kita sa atong pasalamat alang sa Iyang talagsaon nga nilalang pinaagi sa pagkahibalo sa natural nga mga kapanguhaan nga atong gigamit ug pagpaningkamot sa pagpakunhod, paggamit pag-usab, ug pag-recycle niini ang—Dios mihatag nato og “kamandoan ibabaw sa tanan nga mga mananap sa kaumahan,” apan niana nga kamandoan moabut ang gilauman sa paglihok nga may kapangakohan (Moises 5:1). Kita gisaligan sa pag-atiman sa kalibutan, dili lamang tungod kay gasa kini gikan sa Dios, apan tungod kay kita nagdepende niini alang sa kabuhian. Gamay na lang nato karon ang nananom alang sa atong pagkaon sama sa mga tawo sa wala pa ang industrial revolution, mao nga sayon kaayo nga makalimtan nga kita nagsalig gayud sa yuta nga atong gipuy-an (Ang atong tanang pagkaon gikan sa tindahan, di ba?). Kita mahinumdom gayud pag-ayo diin gikan ang atong pagkaon sugod karon. Sa pagpakita sa atong pasalamat ngadto sa Dios, maningkamot kita sa pagpreserbar sa maayong paggamit sa katahum ug kaabunda sa kalibutan alang sa mga henerasyon nga mosunod.

Pagkamatarung Mohimaya sa usa ka Nasud

Kon ikaw usa ka pinili nga opisyal, usa ka magtutudlo sa publiko o ordinaryo lang nga botante, giunsa nimo pagdumala ang imong sibik nga katungdanan ang makasalmot sa pagtubo ug pagkadunot sa imong bahin sa kalibutan. Ang usa ka nasud, usa ka probinsya o usa ka komunidad sama sa usa ka pamilya—walay duha-duha dili hingpit, apan sama ka maayo sa mga tawo nga naghimo niini. Ang kaligdong sa usa ka probinsya gitukod pinaagi sa mga kamot sa mga lungsuranon niini. Tungod kay dili ka makahimo sa imong nasud nga hingpit wala magpasabut nga ikaw walay labut sa responsibilidad. Kon ang mga tawo nga maayog kinaiya mapakyas sa pag-apil sa politikal nga mga desisyon nga naghulma sa ilang mga kinabuhi, ang uban nga dunay mas hakog nga mga plano magdali sa paglingkod sa bakante.


Bayad og Buhis ngadto ni Cesar ug ngadto sa Dios

Sa dihang usa sa mga Fariseo nangutana kang Jesus unsay iyang hunahuna mahitungod sa paghatag og buhis nga kwarta ngadto sa gobyerno, Siya miingon “Bayri … si Cesar sa mga butang nga iya ni Cesar, ug ang Dios sa mga butang nga iya sa Dios” (Mateo 22:21). Nakautang kita sa atong gobyerno sa mga dalan nga atong gigamit, sa ekwelahan sa atong mga anak, sa mga pulis nga nagbantay nato ug sa ubang mga pag-alagad nga gihatag niini. Nakautang kita sa Dios sa atong pagkabuhi ug sa mahangturong mga oportunidad. Makabayad kita niining duha ka mga utang sa lain-laing mga paagi, ug kinahanglang atong pasidunggan ang atong tigpautang aron mahimong takus sa mga panalangin nga atong natagamtaman niini nga kinabuhi ug sa mga gisaad nato sa kinabuhi nga moabut.

Walay Gidapigan ug Pagtahud sa Politika

Bisan og kami nagtuo nga ang pagbarug sa moral nga mga isyu, isip usa ka Simbahan magpabilin kaming walay gidapigan sa mga butang sa grupo sa politika sa daghang mga nasud diin naestablisar ang among simbahan. Ang mga lider sa Simbahan dili modiktar kinsa nga kandidato nga botaran sa ilang mga miyembro o—batok—bisan kon ang usa ka kandidato dili uyon sa publikong gipahayag sa posisyon sa Simbahan. Ang mga miyembro sa Simbahan gawasnon nga magpasakop sa ilang mga kaugalingon bisan unsang politikanhong Politikanhong Walay Gidapigan nga grupo o organisasyon nga ilang pilion, sumala sa gidiktar sa ilang mga konsensya.

Labaw niana, ang Mormons giawhag sa pagtahud kabahin sa mga butang nga politikanhon. Dili kana kanunay nga sayon. Piho nga mga isyu duol kaayo sa panimalay ug kontrobersyal kaayo nga lisud ang pagtahud sa katungod sa lain ngadto sa lahi nga opinyon. Apan ang Ginoo misulti nato diha sa Basahon ni Mormon nga “ang espiritu sa panagbingkil dili gikan kanako, apan gikan sa yawa, kinsa mao ang amahan sa panagbingkil, ug siya nagkutaw sa mga kasingkasing sa mga tawo sa panagbangi uban ang kasuko, sa usag usa” (3 Nephi 11:29).

Mga Tinugyanan sa Atong mga Kaugalingon

Usahay, kon ang usa ka pinili nga opisyal usa ka miyembro sa usa ka relihiyon o laing organisasyon klarong mopahayag sa mga pagtuo, ang pipila adunay kabalaka nga siya mohimo unsay gidiktar niana nga relihiyon o organisasyon. Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw naghupot sa ideya nga ang simbahan ug ang estado managlahi. Kami nagtuo nga ang relihiyoso nga awtoridad kinahanglang dili moapil-apil sa politikanhong mga butang ug nga ang pinili nga mga opisyal o sibil nga mga sulugoon libre gayud sa paghimo sa ilang mga katungdanan. Kon ang kinaiya ni bisan kinsa nga Mormons nga nakigbatok niini nga mga baruganan, supak kini sa napahimutang nga mga baruganan ug polisiya sa Simbahan.

Ang Ginoo “mihatag ngadto sa mga anak sa mga tawo nga mahimo nga mga tinugyanan ngadto sa ilang mga kaugalingon” (Doktrina ug mga Pakigsaad 104:17). Mga Mormons nga napili nga mga opisyal ug sibil nga mga sulugoon mohimo sa ilang kaugalingong mga desisyon ug mahimong dili uyon sa gipahayag nga posisyon sa Simbahan sa publiko. Mahimong mosulti ang Simbahan sa mga hunahuna niini ngadto nila, sama ni bisan kinsa nga laing lider, apan nakahibalo kami nga kining mga tawhana kinahanglang mopili sa ilang kaugalingong mga pagpili base sa ilang labing maayong paghukom ug uban sa konsiderasyon sa mga sumusunod nga sila napili nga ilang girepresentahan.